ÜRETİCİDEN MARKETE: FİYAT FARKI 3 KAT!
Son dönemde ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik şartlar nedeniyle temel tüketim ürünlerinde ciddi fiyat dalgalanmaları yaşanmaktadır. Özellikle sebze ve meyve fiyatları market raflarında neredeyse haftalık hatta günlük olarak değişmektedir. Aynı marka ve aynı ürünün farklı marketlerde farklı fiyatlarla satılması, tüketicilerimizi zor durumda bırakmakta ve vatandaşlarımızı sürekli “en uygun fiyat” arayışına itmektedir.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin yayımladığı verilere göre sebze ve meyvede üretici fiyatı ile market fiyatı arasındaki fark bazı ürünlerde %280’e kadar ulaşmaktadır. Bu oran, ürünün üreticiden çıktıktan sonra yaklaşık üç katına varan bir artışla tüketiciye ulaştığını göstermektedir.
Elbette ki yakıt, depolama, lojistik, kira, enerji ve işçilik gibi maliyet kalemleri vardır. Ancak aradaki farkın bu denli yüksek olması, yalnızca bu giderlerle açıklanabilecek bir durum değildir. Üreticinin emeğinin karşılığını tam olarak alamadığı, tüketicinin ise yüksek fiyatla karşı karşıya bırakıldığı bir sistem sürdürülebilir değildir.
Burada iki taraf da mağdurdur:
Üretici, ürününü düşük fiyatla elden çıkarmak zorunda kalmaktadır.
Tüketici, aynı ürünü katbekat yüksek bedelle almak zorunda kalmaktadır.
Aradaki zincirde oluşan aşırı fiyat artışları mutlaka şeffaf biçimde incelenmeli; üreticiden sofraya kadar olan süreçte fiyat oluşum mekanizması kamuoyuna açık hale getirilmelidir.
MESK olarak çağrımız nettir:
Üretici ile tüketici arasındaki zincir kısaltılmalıdır.
Aracılık ve komisyon yapıları denetlenmelidir.
Fiyat farklılıkları konusunda etkin ve düzenli piyasa gözetimi yapılmalıdır.
Üretici kooperatifleri ve doğrudan satış modelleri desteklenmelidir.
MAKSİMUM KAR ORANI %25 OLMALI!
Bununla birlikte, kamusal denetim mekanizmaları güçlendirilmeli ve fiyat oluşumuna ilişkin açık ve bağlayıcı bir yasal düzenleme hayata geçirilmelidir. Temel gıda ürünlerinde uygulanacak maksimum kâr oranı %25 ile sınırlandırılmalı, fahiş etiket fiyatlarının önüne geçilmelidir. Serbest piyasa düzeni, vatandaşın mağdur edildiği bir alan haline dönüşmemelidir.
Vatandaşımızın temel gıdaya erişimi bir lüks değil, anayasal bir haktır. Üreticinin emeği korunmalı, tüketici adil fiyatla buluşmalıdır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Musa Kocaman
MESK Genel Başkanı