Ramazan Bayramı: Emeklinin Buruk Bayramı
Bir Ramazan ayını daha geride bırakırken; paylaşmanın, dayanışmanın, sabrın ve bereketin simgesi olan bu mübarek ayın ardından Ramazan Bayramı’na ulaşmanın manevi huzurunu yaşıyoruz. Ancak ne yazık ki bu bayram, milyonlarca emeklimiz için sevinçten çok buruklukla karşılanmaktadır.
Emeklilerimiz bu Ramazan ayında büyük bir geçim sıkıntısıyla mücadele etmiştir. Artan hayat pahalılığı ve düşen alım gücü nedeniyle birçok emeklimizin iftar ve sahur sofralarına et girmemiş, temel gıda ihtiyaçlarını karşılamak dahi zorlaşmıştır. Bayramlar, birlik ve beraberliğin, sevdiklerimizle paylaşmanın en özel zamanlarıdır. Ancak bugün emeklilerimiz, bayramı bayram gibi yaşayamamaktadır.
Bayram İkramiyesinin Gerileyen Değeri
Bunun en somut göstergesi ise bayram ikramiyeleridir.
2021 yılında en düşük emekli maaşı 2.000 TL iken, bayram ikramiyesi 1.100 TL’ye çıkarılmıştı.
2023 yılında emekli maaşı 5.500 TL seviyesindeyken, ikramiye 2.000 TL olarak ödenmiştir.
2024 yılında maaşlar 10.000 TL’ye yükselmiş, ikramiye 3.000 TL olmuştur.
2025 yılına geldiğimizde ise emeklilerimiz 14.468 TL maaş alırken, bayram ikramiyesi yalnızca 4.000 TL olarak belirlenmiştir.
Görüldüğü üzere emekli maaşları artarken, bayram ikramiyesinin maaşa oranı her geçen yıl gerilemiş ve bugün %28 seviyelerine kadar düşmüştür. Bundan 5 yıl önce bir emekli bayram ikramiyesiyle yaklaşık 3 çeyrek altın alabilirken, bugün bu rakam 0,3 çeyrek altına kadar gerilemiştir.
Yani emeklinin bayram ikramiyesine bir “0” eklenmiş; ancak bu “0” maalesef başa konulmuştur.
Bayramdan Önce İkramiye
Emekli yurttaşlarımızın ikramiyelerinin bayramdan önce yatırılacak olması güzel bir haberdir. Bu doğru ve yerinde bir uygulama olarak öne çıkmaktadır. Ancak ikramiyenin artması, emekli yurttaşlarımızın en büyük beklentilerinden biridir.
Bugün gelinen noktada emekli maaşı da düşüktür, bayram ikramiyesi de düşüktür. Bu nedenle emeklilerimiz bayramda da geçim sıkıntısı yaşamaya devam etmektedir.
Çözüm: 3 Kademeli Emeklilik Modeli
Bugün emekli yurttaşlarımız için gelir adaletini sağlamanın çözümü üç kademeli emeklilik modelinde yer almaktadır. Emekliler, 2008 öncesi ve sonrası olmak üzere ikiye ayrılmış, en yüksek emekli maaşı ile en düşük maaş arasında bir uçurum ortaya çıkmıştır. Bu adaletsizliği çözmenin yolu da en düşük emekli maaşını en yüksek maaşa yaklaştırmaktan geçmektedir.
Emeklilik sistemi sadeleştirilmeli; 4A, 4B, 4C gibi ayrı statüler kaldırılarak tüm yurttaşlar için birleşik bir sistem kurulmalıdır.
Bu kapsamda:
En üst statüden emekli olanlara tam maaş,
İkinci kademe için tam maaşın %10 altında,
Üçüncü kademe için tam maaşın %20 altında ödeme yapılmalıdır.
Dul, yetim ve iş göremezlik gibi sürekli gelir kalemleri de bu sistem içinde adil biçimde yeniden yapılandırılmalı; bu ödemeler en üst kademe emeklilik aylığının en fazla %80’i oranında belirlenmelidir.
Bu düzenleme hem sosyal korumayı güçlendirecek hem de sistemdeki ayrımcılığı ortadan kaldıracaktır.
Tüm yurttaşlarımızın Ramazan Bayramı Mübarek Olsun!
MESK olarak, emeklilerimizin insanca yaşayabileceği bir gelir düzeyine ulaşmasını, bayram ikramiyelerinin gerçek anlamda bayram sevincini yaşatacak seviyeye çıkarılmasını talep ediyoruz.
Bu duygu ve düşüncelerle, başta emeklilerimiz olmak üzere tüm yurttaşlarımızın Ramazan Bayramı’nı kutluyor; sağlık, huzur ve refah dolu günler diliyoruz.
Musa KOCAMAN
MESK Genel Başkanı