Musa Kocaman: "Temmuz Zammı Tek Başına Çözüm Değildir"
Temmuz ayında açıklanacak enflasyon farkı ve zam oranları yaklaşırken, yaklaşık 17 milyon emekli yine maaş artışlarını beklemektedir. Ancak bugün gelinen noktada tartışılması gereken konu zam oranı değil, emeklinin insanca yaşayabileceği maaş seviyesidir.
Bugün SSK ve Bağ-Kur emeklileri için beş aylık verilere göre yüzde 16,61, memur emeklileri için ise yüzde 12,41 oranında artış kesinleşmiş görünmektedir. Ancak enflasyon farkları ve maaş zamları, yıllardır büyüyen gelir adaletsizliğini ortadan kaldırmaya yetmeyecektir.
1999 ve 2008 yıllarında yapılan emeklilik sistemi değişiklikleri sonrasında milyonlarca vatandaş aynı süre çalışmasına rağmen farklı maaşlarla emekli olmuş, emeklilik sistemi adalet duygusunu zedeleyen bir yapıya dönüşmüştür.
Bugün Türkiye'de birçok emekli aylığı, açlık sınırının altında kalmaktadır. Emekliler yalnızca maaşlarına zam istememekte; yıllarca çalışarak kazandıkları hak ettikleri yaşam standardını talep etmektedir.
Gecikmeli Telafi Zam Değildir
Emekliye verilen enflasyon farkı bir zam değildir; sadece geçmişte yaşanan fiyat artışlarının gecikmeli telafisidir. Emeklinin refahtan pay almadığı bir sistem sürdürülebilir değildir. Asıl konuşmamız gereken, emeklinin insanca yaşayabileceği maaşın ne olması gerektiğidir.
Sosyal devlet anlayışının gereği olarak hiçbir emeklinin maaşının açlık sınırının altında kalmaması gerekir.
Emeklinin alması gereken maaş; açlık sınırının üzerinde, temel ihtiyaçlarını karşılayabilen, kira, sağlık, ulaşım ve gıda harcamalarını rahatlıkla karşılayabilecek seviyede olmalıdır. Emekliler yardım değil, yıllarca ödedikleri primlerin karşılığını istemektedir.
Temmuz Zammı Tek Başına Çözüm Değildir
Mevcut sistemde en düşük emekli aylığının önemli bir bölümü Hazine desteğiyle tamamlanmaktadır. Zamların yalnızca kök aylıklara uygulanması halinde milyonlarca emekli maaşında fiili bir artış göremeyecektir.
Bu nedenle;
- En düşük emekli maaşı yeniden belirlenmeli,
- Kök maaş sorunu kalıcı olarak çözülmeli,
- Seyyanen destekler emekli maaşlarına kalıcı şekilde yansıtılmalı,
- Emekliler milli gelir artışından ve ekonomik büyümeden pay almalıdır.
Kalıcı Çözüm: Emeklilik Reformu
MESK'e göre emeklilik sisteminde günü kurtaran düzenlemeler yerine kapsamlı reform yapılması gerekmektedir.
Bu kapsamda;
4A, 4B ve 4C ayrımları kaldırılarak tek ve adil bir emeklilik sistemi oluşturulmalıdır.
MESK'in Önerisi: 3 Kademeli Emeklilik Sistemi
Türkiye'de aynı süre çalışan vatandaşlar arasında oluşan büyük maaş farklarının giderilebilmesi için MESK tarafından önerilen 3 Kademeli Emeklilik Sistemi değerlendirilmelidir.
Bu modele göre;
- Birinci kademe emeklilere tam maaş,
- İkinci kademe emeklilere yüzde 10 farklılaştırılmış maaş,
- Üçüncü kademe emeklilere ise en fazla yüzde 20 farklılaştırılmış maaş uygulanmalıdır.
Bu model sayesinde hem bütçe dengesi korunacak hem de yıllardır büyüyen maaş adaletsizliği önemli ölçüde azaltılacaktır.
Emeklilere Köye Dönüş Projesi
MESK'in hazırladığı Doğu Anadolu Projesi, emeklilere ücretsiz köy evi, tarım ve hayvancılık yoluyla ek gelir imkânı sunarken, Doğu Anadolu'nun üretim ve istihdamla yeniden kalkınmasını hedefliyor. Proje, büyükşehirlerdeki nüfus yoğunluğunu azaltarak trafik, barınma ve kamu hizmetleri üzerindeki baskının hafiflemesine katkı sağlamayı, aynı zamanda emeklilerin daha huzurlu, sağlıklı ve üretken bir yaşam sürerek yaşam kalitelerini artırmayı amaçlıyor. Mobil sağlık hizmetleri ve huzurevleriyle sosyal destek güçlendirilirken, 6 bin 511 köyde hayata geçirilecek yerleşimlerle yaklaşık 1,3 milyon kişiye yeni bir yaşam fırsatı sunulması planlanıyor.
Emekli bu ülkenin yükü değildir. Emekli; bu ülkenin hafızasıdır, üretimidir, emeğidir ve alın teridir. Sosyal devlet, emeklisini enflasyona karşı koruyan değil; ona insanca yaşayabileceği bir gelir sağlayan devlettir. Türkiye'de artık zam oranları değil, emeklinin hak ettiği maaş seviyesi konuşulmalıdır. 17 milyon emeklimiz adalet bekliyor. Biz de bu adalet sağlanıncaya kadar taleplerimizi dile getirmeye devam edeceğiz.
Musa KOCAMAN
MESK Genel Başkanı